Informacje

Papież Franciszek i przeprosiny dla muzułmanów?

Tânia Rêgo/ABr [CC BY 3.0 br (https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/br/deed.en)%5D
„My także dokonywaliśmy tych prześladowań!” Polskie media obiegła wiadomość, że Franciszek miał przeprosić muzułmanów. Redaktorzy wprowadzili jednak czytelników w błąd.

Jak informuje portal Wirtualna Polska, Franciszek miał „przeprosić muzułmanów” za przemoc, jakiej dopuścili się w przeszłości wobec nich katolicy i – szerzej – chrześcijanie. Jest to jednak manipulacja – Franciszek nie użył w czasie swojego przemówienia sformułowania „przepraszam”.

Ponadto papież nie przemawiał do muzułmanów, ale członków katolickiej społeczności akademickiej. Ewentualne przeprosiny skierowane do muzułmanów ze strony Franciszka nie byłyby również nowością – papieże robili to już kilkakrotnie. Redaktorzy portalu zapomnieli o tym, że za wojny religijne i krucjaty przepraszał Jan Paweł II. Sam Franciszek przepraszał też m.in. za to, że „świat jest obojętny” w obliczu ludobójstwa grupy etnicznej Rohingya, w większości złożonej z wyznawców islamu.

Mimo wszystko warto przyjrzeć się temu, co naprawdę powiedział Franciszek. W czasie przemówienia, które wygłosił w piątek 21 czerwca br. w Neapolu, skupił się on na teologii i badaniach teologicznych w krajach basenu Morza Śródziemnego. Kilkakrotnie papież odwoływał się do islamu, relacji chrześcijańsko-muzułmańskich oraz dialogu międzyreligijnego.

Po co nam dialog międzyreligijny?

Franciszek wskazał, że rolą teologii i dialogu jest szukanie praktycznych rozwiązań i odpowiedzi na pytanie: „jak chronić siebie nawzajem w jednej rodzinie ludzkiej?”. Podkreślił, że teologowie i wyznawcy różnych religii powinni włączyć się w inicjowanie procesów pojednawczych, dystansując się jednocześnie od „zajmowania przestrzeni”.

„Dialog jest przede wszystkim metodą rozeznawania i głoszenia Słowa miłości, które jest skierowane do każdej osoby i które pragnie zamieszkać w sercu każdego człowieka” – powiedział Franciszek. Papież podkreślił, że osoba, która chce budować dialog międzyreligijny i pokój, musi uwalniać się „od nastawienia podboju”, „chęci prozelityzmu” czy zamiarów „agresywnego odpierania zarzutów”.

Konieczność słuchania

Osoba chcąca budować dialog musi słuchać innych, uczyć się od nich. „Prawdziwy syndrom wieży Babel to niesłuchanie tego, co mówi inny i przekonanie, że wiem, co druga osoba myśli i co powie” – powiedział papież – „To zaraza”. Następnie wskazał, że brak słuchania uniemożliwia zrozumienie ran i krzywd, które noszą w sobie przedstawiciele innych narodów i religii.

Papież zaapelował również, by wychowywać studentów teologii do dialogu, aby uczyć ich na temat wspólnych korzeni i różnic w tożsamościach religijnych, „a tym samym skuteczniej przyczyniać się do budowania społeczeństwa, które ceni różnorodność i sprzyja szacunkowi, braterstwu i pokojowemu współistnieniu”. Franciszek podkreślił w swoim przemówieniu również to, by w dialog i kształcenie teologiczne włączać jak najwięcej kobiet.

„Chodzi o wniesienie wkładu w budowanie w całym basenie Morza Śródziemnego wielkiego namiotu pokoju, gdzie mogłyby żyć we wzajemnym szacunku różne dzieci wspólnego ojca – Abrahama. Nie zapominajmy o wspólnym ojcu” – dodał Franciszek.

Papież przyznaje: chrześcijanie dokonywali prześladowań

W polskich mediach najwięcej uwagi jednak zwróciły poniższe fragmenty przemówienia papieża dotyczące relacji islamu i chrześcijaństwa:

„Odnoszę się w szczególności do wszystkich postaw agresywnych i wojowniczych, które naznaczyły sposób zamieszkiwania śródziemnomorskiej przestrzeni przez ludy, które nazywają siebie chrześcijańskimi. Tutaj trzeba zaliczyć zarówno postawy kolonialne, jak i praktyki, które ukształtowały wyobraźnię i politykę tych narodów oraz usprawiedliwienia wszelkiego rodzaju wojen i wszelkich prześladowań popełnianych w imię jakiejś religii lub rzekomej czystości rasowej czy doktrynalnej. My także dokonywaliśmy tych prześladowań! Pamiętam, że w „Pieśni o Rolandzie”, po wygranej bitwie muzułmanie stali w kolejce wszyscy przed chrzcielnicą, na stosie chrzcielnym. Jeden z rycerzy miał miecz. I kazano im wybrać: albo się ochrzcisz, albo żegnaj się z życiem! Chrzest albo śmierć. Czyniliśmy tak. W odniesieniu do tej złożonej i bolesnej historii, metoda dialogu i słuchania, kierująca się ewangelicznym kryterium miłosierdzia, może w znacznym stopniu ubogacić interdyscyplinarną wiedzę i interpretację, ukazując także poprzez kontrast proroctwa pokoju, które Duch nieustannie wzbudza”

Oraz:

„Wraz z muzułmanami jesteśmy wezwani do dialogu, aby budować przyszłość naszych społeczeństw i naszych państw; jesteśmy wezwani, by uznawać ich za partnerów w budowaniu pokojowego współistnienia, nawet jeśli dochodzi do szokujących wydarzeń dokonywanych przez grupy fanatyczne, wrogie dialogowi, takie jak tragedia minionej Wielkanocy na Sri Lance. Wczoraj kardynał z Kolombo powiedział mi, że po tym, co się wydarzyło, zdał sobie sprawę, iż pewna grupa chrześcijan chciała pójść do dzielnicy muzułmańskiej, aby zabijać wyznawców islamu. „Zaprosiłem imama, abyśmy razem pojechali samochodem, żeby przekonać chrześcijan, że jesteśmy przyjaciółmi, że sprawcami zamachu byli ekstremiści, nie mają z nami nic wspólnego”. To jest postawa bliskości i dialogu”.

Czy teologia może zastąpić praktykę dialogu?

Dlaczego teologia może pomóc w rzeczywistym, praktycznym dialogu międzyreligijnym? Jak pisze papież: „Teologia – skoncentrowanie umysłu i serca na Bogu miłosiernym i współczującym (por. Jon 4,2) – może pomóc Kościołowi i społeczeństwu obywatelskiemu w podjęciu na nowo drogi w towarzystwie wielu rozbitków, zachęcając mieszkańców krajów basenu Morza Śródziemnego do odrzucenia wszelkiej pokusy ponownego podboju i zamknięcia tożsamościowego. Obydwie rodzą się, karmią się i rozwijają z lęku. Nie można uprawiać teologii w środowisku strachu”.

Całość przemówienia przeczytacie tutaj >>>

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s