Let's Talk Islam

Kalifat i domek z kart

Untitled design-3
Kevin Spacey jako Frank Underwood w serialu „House of Cards”, fot. Facebook.com/HouseofCards
Wczoraj obejrzałam ostatni odcinek czwartego sezonu serialu House of Cards. Twórcy tego filmu nieustannie zaskakują mnie tym, z jaką lekkością posługują się fikcją, z jaką wprawą i wyczuciem łudzą podobieństwem serialowych scen do rzeczywistych wydarzeń. Ten ostatni odcinek, ostatnia scena, ostatnie zbliżenie na twarz głównego bohatera na pewno sprawiają, że trybiki w głowie niejednego zwolennika teorii spiskowych zaczynają poruszać się szybciej. Nie chcę psuć frajdy fanom serialu (spoiler!), ale te kilka słów o pochodzeniu kalifatu to owoc wczorajszego wieczoru z Frankiem Underwoodem 🙂

W 632 roku na skutek choroby umiera pierwszy przywódca gminy muzułmańskiej i ostatni prorok islamu, Muhammad (więcej o jego życiu, a także o tym jak zginął przeczytasz tutaj). Możemy sobie tylko wyobrażać jaki chaos musiało to wywołać. Był to w końcu człowiek, który zajmował się wszystkim – od komunikowania się z Bogiem, aż po przywództwo militarne i politykę społeczną. Na dodatek zmarł właśnie wtedy, kiedy dla młodej jeszcze religii sprawy dopiero co zaczęły się układać: pokonawszy najzajadlejszych wrogów, wyznawcy triumfalnie powrócili do Mekki, zawiązywano kolejne koalicje z sąsiednimi plemionami, zdobywano nowe tereny, finanse gminy się stabilizowały.

Na wieść o śmierci przywódcy, który poprzez małżeństwa sygnował pakty z sąsiadami, liczne plemiona zaczęły odwoływać złożone obietnice przyjaźni. I chociaż Muhammad przekazał ogromną ilość zaleceń co do wielu obszarów życia swojej wspólnoty, nie powiedział ani słowa o tym, kto w razie śmierci miałby go zastąpić.

Czy w ogóle ktoś byłby w stanie stanąć na jego miejscu? Nikt inny w gminie nie rozmawiał z Bogiem, nie miewał anielskich wizyt z wysoka. Żadnego testamentu, żadnego namaszczania, żadnego męskiego potomka. Nic. I co teraz?

Najbliżsi zwolennicy Proroka postanowili wziąć sprawy w swoje ręce. Wskazówek co do tego, kto i na jakiej podstawie powinien zastąpić przywódcę, doszukiwano się w zapamiętanych fragmentach objawienia. I chociaż istniały głosy popierające sukcesję kolejnych członków rodziny Proroka, zdecydowano się na rozwiązanie „demokratyczne”. Towarzysze Proroka wybrali nowego przywódcę spomiędzy siebie, nazywając go خليفة رسول الله (czyt. Ḫalīfat Rasūl Allāh), czyli następcą Proroka Boga. Stąd nasz polski kalif. Od nazwy stanowiska przywódczego powstała nazwa tworu państwowo-religijnego, czyli kalifat właśnie.

Wybór Towarzyszy Proroka padł na Abu Bakra. Większość historyków jest zgodna, że pierwszy kalif wybrany został przez aklamację, a pozostali złożyli mu przysięgę na wierność. Dalsze okoliczność historyczne po krótce przedstawiały się następująco: trzech następców Abu Bakra wybrano tą samą metodą, co pierwszego kalifa. Następnie władza przekazywana była dynastycznie (i tyle było z demokracji), ale o tym innym razem.

isil-flag
Flaga tzw. kalifatu, czy też Państwa Islamskiego, z napisem „Nie ma boga poza Bogiem. Bóg, Prorok Muhammad”. Fot. theglobalpanorama via Foter.com / CC BY-SA

Często pytacie mnie czy i kiedy kalifat się skończył. Bo teraz chyba oficjalnie nie ma żadnego? Czy jest? A ten z Iraku to co, sam sobie wymyślił, że jest kalifem? A no, sam. Mimo upadków dynastii, trudności, wojen i podbojów, tytułem kalifa posługiwano się w dalszym ciągu i wciąż go przekazywano. Do czasu. Od 1517 roku, po podboju Mekki i Medyny, tytuł ten przeszedł na sułtanów osmańskich. Ostatnią osobą, która prawnie nosiła ten tytuł był Abdülmecid II. Już po I wojnie światowej i zamknięciu okresu osmańskiego w Turcji, w 1924 roku na wniosek Mustafy Atatürka, Zgromadzenie Narodowe zniosło kalifat, a także zakazano posługiwania się tytułem kalifa. Formalnie i faktycznie kalifat przestał istnieć.

To, co obecnie nazywamy Państwem Islamskim jest kalifatem samozwańczym i tak naprawdę nie jest ani kalifatem, ani państwem, ani islamskim. To raczej postawiony naprędce domek z kart, który oby rozpadł się jak najszybciej.

 

 

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s