Let's Talk Islam

„Mahomet”, czyli kto?

Public Domain, Wiki
„Żywot Mahometa razem z Koranem” z 1719 roku z zakazaną przez islam podobizną Proroka. (Autor ilustracji: A.du Ryer, fot: Mohammed Image Archive)
Nie jestem zwolennikiem nazywania Proroka muzułmanów „Mahometem”. Jest to uproszczona wersja arabskiego imienia Muhammad i tylko tradycja spowodowała, że jej używamy. W rzeczywistości nazywał się أَبُو القَاسِم مُحَمَّد بنِ عَبد الله بنِ عَبدِ المُطَّلِب, czyli Abū al-Qāsim Muḥammad Ibn ʾAbd Allāh Ibn ʾAbd al-Muṭṭalib. Dla znajomych Muhammad. Skąd więc ten „Mahomet”? Prawdopodobnie to uproszczenie przywędrowało do nas z Francji.

Wydaje się, że w odkrywaniu tego, czym jest islam, jedyną słuszną metodą jest zacząć od początku. Chciałoby się. Jest jednak malutki problem. Zaczynanie od początku oznaczałoby, że trzeba się wrócić do Adama. Tego Adama. Adama, pseudonim „Pierwszy Człowiek”. A zatem zaczniemy od… końca. Od końca dlatego, że Muhammad jest ostatnim prorokiem islamu – po arabsku nazywa się go często Ḫātam an-nābiyyīn, czyli „pieczęć proroków”. To, co za jego pośrednictwem zostało przekazane  wiernym, ma być ostateczną wersją objawienia.

W wypadku takich ludzi trudno jest stwierdzić, co jest prawdą, a co legendą – mówił w rozmowie z Elżbietą Kollat w Polskim Radiu prof. Janusz Danecki, arabista. Większość informacji, które mamy na temat Proroka pochodzą albo z Koranu, albo zachowały się do naszych czasów dzięki przekazowi ustnemu. Ponadto od momentu śmierci Muhammada aż do powstania pierwszych spisanych źródeł na jego temat (w tym także Koranu) minęło około 100 lat.

Co zatem wiemy na pewno? Imię Muhammad oznacza „wychwalany”, „sławiony” – jak można się domyślać „sławiony przez boga”. A jako że w Mekce, gdzie urodził się Muhammad, wierzono w pokaźną ilość bogów, musiało to dotyczyć któregoś z nich. Za rok urodzenia Proroka przyjmuje się 580 n.e. lub 570 n.e., dokładna data nie jest znana. Ponadto  Muhammad pochodził z arabskiego, osiadłego plemienia Kurajszytów (Qurayš), które tradycyjnie zajmowało się handlem.

Untitled design-3
Wersja „koszerna” – turecka miniatura Muhammada modlącego się w Kaabie z 1595 r. Prorok jest, twarzy nie ma. (Autor nieznany, fot. Mohammed Image Archive)

Od dziecka Muhammad nie miał lekko. Jego ojciec, ʾAbd Allāh, zmarł jeszcze przed urodzeniem się syna. Matka, Āmina, zmarła 6 lat później. Sierotą opiekowali się kolejno dziadek, ʾAbd al-Muṭṭalib i wuj Abū Ṭālib. Przygarnięty przez wuja dzieciak, pracował w przedsiębiorstwie karawanowym – dzięki temu zwiedził kawał świata i zdobył szeroką wiedzę nie tylko o obyczajach sąsiednich ludów, ale o obcych religiach. Czytając Koran można się przekonać jak te szczegóły z prywatnego życia Proroka wpłynęły na kształt religii, którą stworzył. Dla przykładu: muzułmanie mają szczególny nakaz opiekowania się sierotami i wdowami, a niektóre historie proroków islamu do złudzenia przypominają te, które znamy z Tory i Biblii.

Życie Muhammada zmienia się wraz z poznaniem bogatej, około czterdziestoletniej wdowy i bizneswoman, Ḫadīǧy (czyt. Hadidży), która nie tylko przyjęła do pracy młodego Muhammada, ale wkrótce potem została jego pierwszą żoną. Od tamtej pory przyszły Prorok nie musi już tak ciężko pracować i zaczyna spędzać coraz więcej czasu na rozmyślaniu w pobliskich grotach. Podczas jednej z takich medytacji będzie miał gości z nieba… ale o tym innym razem.

Muhammad, Prorok i przywódca tego, co wkrótce zostanie nazwane imperium muzułmańskim, umiera w 632 roku. Zostaje otruty potrawką z koźlęcia (ponoć było to jego ulubione danie) zaserwowaną w zemście przez jedną z jego żon. Kobieta ta pochodziła z żydowskiej osady Ḫajbar i otruła męża po tym, jak jej wioska została splądrowana przez muzułmanów. Podaje się także, że Muhammad zmarł po 3 letniej chorobie, która była bezpośrednim następstwem tego otrucia. Jego grób znajduje się pod zieloną kopułą Meczetu Proroka w Medynie (tam znajdował się dom jego żon) .

Za kogo muzułmanie uważają Muhammada? Nie jest on Bogiem, nie jest też świętym (islam sunnicki w ogóle nie uznaje takiej kategorii). Jest ważny o tyle, że był ostatnim „przekaźnikiem” objawienia i dzięki temu co przekazał islam jest takim, jakim go znamy dzisiaj. Bezpośrednio kontaktował się z Bogiem i jeszcze za życia podróżował do siódmego nieba. Dlatego należy mu się szacunek. Dlatego też wymawiając jego imię muzułmanin ma obowiązek dodać: صلى الله عليه وسلم – (czyt. salla llahu alejhi ła sallam) „modlitwa Boga niech będzie nad nim i pokój”.

clifford0104
Bardzo osobliwa ilustracja – w 1928 pewna niemiecka firma wypuściła na rynek wołowy „ekstrakt mięsny”, którego reklamy przedstawiały szczegóły z życia Muhammada. (Liebig Fleisch Extrakt, fot. Mohammed Image Archive)

 

Reklamy

4 thoughts on “„Mahomet”, czyli kto?

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s